Hasat Rize'nin temposunu belirler
Rize'de çay toplama mevsimi ilkbaharın sonunda başlar ve sonbahara kadar sürer. Bu dönemde çay bahçelerinde yeni sürgünler birkaç dalga halinde toplanır; ilki genellikle en yoğun ve en değerli olanıdır. Yaş çay, toplandıktan sonra fazla bekletilmeden fabrikaya ulaşmalıdır. Bu yüzden hasat günlerinde köy yolları çay çuvalı taşıyan araçlarla, alım noktaları ve fabrika kantarları kuyruklarla dolar.
Bu tempo yalnızca fabrikaları değil, ildeki her türlü sevkiyatı etkiler. Bir köy evine giden buzdolabı da, bir paketleme atölyesine giden ambalaj da, bir fabrikaya giden yedek parça da aynı yolları kullanır. Hasat dönemini bilerek plan yapmak, hem teslimi hızlandırır hem de alıcıyı zor durumda bırakmaz.
Fabrika ve atölyeler için: sezondan önce stok
Çay fabrikalarının bakım dönemi hasadın bittiği sonbahar sonunda başlar ve kış boyunca sürer. Hasat sırasında bir arızanın maliyeti çok yüksektir: kantarda bekleyen yaş çay işlenemez ve kalitesi düşer. Bu yüzden önerimiz şudur:
- Kış aylarında bakım listesini çıkarın. Sezon boyunca en çok aşınan parçaları, yani rulman, kayış, elek ve bant gibi kalemleri belirleyin.
- Siparişi erken verin. Ankara'daki üreticilerin hazırlama süresini hesaba katarak siparişi ilkbahardan önce tamamlayın.
- Sevkiyatı hasat başlamadan bitirin. Parçalar fabrikaya ulaştığında hasat henüz başlamamış olursa montaj ve deneme için zaman kalır.
- Kritik parçalardan yedek tutun. Arızası tüm hattı durduracak parçaların birer yedeğini fabrikada bulundurmak, sezon ortasındaki acil sevkiyat ihtiyacını azaltır.
Paketleme atölyeleri için de benzer bir mantık geçerlidir. Koli, torba ve folyo gibi ambalaj malzemesini sezon başlamadan stoklamak, yoğun dönemde araç beklemenin önüne geçer. Ambalajın nemden korunması için kapalı ve kuru bir depo alanı ayırmayı unutmayın.
Sezon ortasında acil bir ihtiyaç doğarsa
En iyi plan bile her arızayı önleyemez. Hasat ortasında acil bir parça gerektiğinde:
- Parçanın ölçüsünü, ağırlığını ve Ankara'daki tedarikçinin adresini hemen iletin.
- Parça küçükse ilk uygun sefere eklenir; çok acil ve hacimliyse tahsisli bir araç seçeneğini fiyatıyla birlikte konuşuruz.
- Fabrikada parçayı teslim alacak kişinin adını ve telefonunu verin; teslimin gece ya da hafta sonuna denk gelme ihtimaline karşı hazırlıklı olun.
Fabrika ekipmanı taşımacılığının ayrıntılarını çay fabrikası ve atölye malzemesi sayfamızda bulabilirsiniz. Tek seferde büyük bir hat yenilemesi yapılacaksa komple araç daha uygun olabilir.
Teslim saatini doğru seçmek
Hasat günlerinde fabrika avlusu sabah erken saatlerden itibaren yaş çay araçlarıyla dolabilir. Ekipman getiren bir aracın bu sıraya girmesi hem teslimi geciktirir hem fabrikanın düzenini bozar. Bu yüzden mal kabul sorumlusuyla şunları önceden konuşuruz:
- Avlunun en sakin olduğu saat aralığı
- Ekipman aracının yanaşabileceği ayrı bir giriş ya da indirme noktası olup olmadığı
- Forklift ya da vincin hangi saatte boş olacağı
Köy adreslerinde de benzer bir durum vardır. Hasat günlerinde aileler sabahtan akşama bahçededir; evde teslim alacak kimse bulunmayabilir. Köy evine giden eşya için teslim gününü ve saatini önceden konuşmak, ailenin bahçe işini aksatmadan teslim almasını sağlar.
Bireysel gönderiler için ipuçları
- Köydeki eve büyük eşya göndermeyi düşünüyorsanız hasattan önce ya da sonra planlamak, hem yolların daha sakin olmasını hem de evde birinin bulunmasını kolaylaştırır.
- Hasat döneminde gönderecekseniz teslim saatini akşamüstüne almayı düşünün.
- Köy yollarının hasat günlerinde daha kalabalık olduğunu hesaba katarak aktarma ve elle taşıma için biraz daha zaman ayırın.